ABŞ-də baş verən yanğınlardan sonra süni intellektlə hazırlanmış videoların sayı artıb. Belə ki, hadisənin dəhşəti şişirdilərək əks etdirən görüntülər yayılır və insanlar bunun həqiqət olduğunu düşünürlər. Əvvəlcə bir çoxları videoların real olduğuna inanır, sonradan bunun süni intellektlə hazırlandığı məlum olur. Lakin bəzi insanlar belə görüntülərin həqiqət olduğuna inanmaqda davam edirlər.
Süni intellektlə hazırlanmış videoları real kadrlardan ayırmaq üçün bir neçə ipucu və texnologiyadan istifadə edə bilərsiniz:
1. Vizual detallara diqqət yetirin:
Hərəkətlərin təbii olmaması: Süni intellektlə yaradılan videolarda obyektlərin hərəkətləri qeyri-təbii, süni və ya axıcılıqdan məhrum ola bilər.
Detalların olmaması: Alovlar, tüstü və ya obyektlər bəzən real həyatda olduğu kimi görünmür, məsələn, çox hamar və ya qeyri-təbii rənglərdə ola bilər.
Anormal effektlər: Suyun hərəkəti, tüstü və ya işıq effektləri reallığa uyğun gəlməyə bilər. Xüsusilə alovlar bəzən çox simmetrik və ya nizamsız görünür.
2. Səsə diqqət edin:
Səsin keyfiyyəti: Süni intellektlə hazırlanmış videolarda əlavə edilmiş səs çox vaxt reallıqdan uzaq olur. Alovların səsi və ya fon səsləri qeyri-təbii ola bilər.
Dəyişmələr: Səs və görüntü arasında uyğunluğun olmaması video manipulyasiyasına işarə ola bilər.
3. Meta məlumatları yoxlayın:
Video mənbəsi: Əgər video sosial şəbəkələrdə paylaşılırsa, onun ilk mənbəyini araşdırın. Etibarlı xəbər agentlikləri və ya mənbələrdən paylaşılıbsa, daha güvənli ola bilər.
Dosya metadataları: Video faylını kompüterdə açaraq, yaradılma tarixi və proqram təminatı kimi metadatalara baxmaq olar. Süni intellektlə hazırlanmış videolar çox vaxt xüsusi proqram təminatından istifadə edərək yaradılır.
4. AI analiz alətlərindən istifadə edin:
Deepfake aşkarlayıcı alətlər: İnternetdə müxtəlif alətlər mövcuddur, məsələn:
Deepware Scanner: Deepfake videolarını yoxlamaq üçün istifadə edilə bilər.
InVID & WeVerify: Videoların və şəkillərin doğruluğunu təsdiqləmək üçün vasitələr təqdim edir.
5. Sosial mediada faktları yoxlayın:
Etibarlı fakt yoxlama platformalarına baxın (məsələn, Snopes, FactCheck.org və ya BBC Reality Check). Los-Ancelesdəki yanğınlarla bağlı yayılan videoların doğruluğunu bu platformalarda yoxlamaq olar.
6. Ekspert rəylərinə diqqət edin:
Əgər şübhəli bir video ilə qarşılaşsanız, onu ekspertlərə və ya müvafiq orqanlara göndərərək yoxlatmaq faydalı ola bilər.
7. Xəbər mənbələrini müqayisə edin:
Əgər bir hadisə ilə bağlı yalnız bir mənbədə süni görünən videolar yayılırsa, bu, manipulyasiyaya işarə edə bilər. Eyni hadisə haqqında fərqli mənbələrdən məlumat alın.
Bu üsulları tətbiq edərək süni intellektlə hazırlanmış videoları real kadrlardan ayırmaq daha asan olacaq. Xüsusilə tanınmış şəhər hadisələri ilə bağlı yayılan məlumatlara həmişə şübhə ilə yanaşmaq faydalıdır.
